ชื่อ: รัตนา สุขประเสริฐ (ญ.)
อายุ: ๑๙-๒๕, ปริญญาตรี, กทม.
ส่งคำถามเมื่อ: ๒๐ ธันวาคม ๒๕๔๗
   

นาฏยศิลป์ คืออะไร ?
 

 


นาฏยศิลป์ เป็นส่วนหนึ่งของวิจิตรศิลป์ครับ งั้นผมขออธิบายทั้งหมดเลยก็แล้วกันนะครับ

 วิจิตรศิลป์
        ซึ่งแต่เดิมเรียกว่า ประณีตศิลป์ หมายถึง ผลงานศิลปะที่มุ่งเน้นคุณค่าทางความงาม (Aesthetic Value) เป็นสำคัญ เป็นผลงานที่ตอบสนอง ด้านจิตใจมากกว่า ประโยชน์ใช้สอย ประกอบด้วย ทัศนศิลป์ (Visual Art) ดุริยางคศิลป์ (Music) นาฏยศิลป์ (Dance) สถาปัตยกรรม (Architecture) และวรรณกรรม (Literature)


 ๑. ทัศนศิลป์ (Visual Art)
        เป็นผลงานการสร้างสรรค์ทางศิลปะ เพื่อสนองการรับรู้ทางประสาทตา ประกอบด้วย จิตรกรรม (Painting) ประติมากรรม (Sculpture) ภาพพิมพ์ (Printmaking) ภาพถ่าย (Photography) งานสื่อผสม (Mixed Media) ศิลปะการจัดวาง (Installation) ศิลปะการแสดง (Performing Art) เป็นต้น
       ( คลิกที่นี่ เพื่อ ดูคำอธิบายรายละเอียดต่างๆ ของประเภททัศนศิลป์ )

 ๒. ดุริยางคศิลป์ (Music)
        ดนตรี คือ เสียงที่มีอิทธิพลต่อความรู้สึกของมนุษย์ เป็นการร้อยเรียงกลุ่มเสียงเข้าหากันอย่างมีจังหวะลีลา มีทำนองหนึ่งหรือหลายทำนองประกอบซ้อนกัน อาจเป็นในรูปการขับร้องประกอบการบรรเลง หรือในรูปของการบรรเลงด้วยดนตรีล้วนๆ
        สื่อ ดนตรีเป็นการแสดงออกถึงอารมณ์ ความรู้สึก เรื่องราว รวมถึงมโนภาพโดยผ่านสื่อทางเสียง เช่น การบรรเลง การขับร้อง โดยอาศัยการรับรู้ผ่านโสตประสาท
        ลักษณะ แบ่งเป็น ดุริยางค์ตะวันตก เช่น การขับร้อง เครื่องสาย เครื่องเป่า ดุริยางค์ไทย เช่น ปี่พาทย์ เครื่องสายและขับร้อง ดุริยางค์ตะวันออก เช่น จีน อินเดีย เกาหลี อินโดนีเซีย พม่า และ ดุริยางค์พื้นเมือง เช่น ดนตรีพื้นเมืองของชาติต่างๆ

 ๓. นาฏยศิลป์ (Dance)
        ตามรูปศัพท์หมายถึง การร่ายรำและการเคลื่อนไหวไปมาอย่างมีจังหวะจะโคน ซึ่งมนุษย์สร้างสรรค์ขึ้นด้วยความประณีต เกิดเป็นความเคลื่อนไหวที่สวยงามน่าชม สื่อความหมายสู่ผู้ชมเพื่อก่อให้เกิดความรู้สึกร่วมกัน อาจจะเป็นอารมณ์สะเทือนใจ เศร้าใจ สุขใจ สนุกสนานเพลิดเพลิน เป็นต้น
        สื่อ นาฏยศิลป์ใช้ลีลาการเคลื่อนไหว (Movement) เป็นสื่อในการแสดงออกของ อารมณ์ ความคิด และบอกเล่าเรื่องราว เช่น นาฏศิลป์ไทยจะใช้ท่ารำ อันได้แก่ การใช้มือ สีหน้า แววตา และท่าทางประกอบบทร้อง เพื่อสื่อความหมายและอารมณ์ เช่น ท่าทีสื่อถึง ตัวฉัน ไป มา ไม่ต้องการ รัก เกลียด โกรธ ฯลฯ ซึ่งท่าทางเหล่านี้จะสื่อความหมายระหว่างผู้แสดงกับผู้ชม
        ลักษณะ แบ่งเป็น นาฏยศิลป์ไทย เช่นโขน ละครนอก ละครใน นาฏยศิลป์สากล เช่น โมเดิร์นดานซ์ (Modern Dance) บัลเล่ต์ (Ballet) ละครใบ้ นาฏยศิลป์ตะวันออก เช่น นาฏยศิลป์จีน อินเดีย เกาหลี อินโดนีเซีย พม่า และ นาฏยศิลป์พื้นเมือง เช่น การละเล่นพื้นเมืองของชาติต่างๆ เป็นต้น

 ๔. วรรณกรรม (Literature)
        หมายถึงบทประพันธ์อันประกอบด้วยศิลปะแห่งการนิพนธ์อันประณีต และเนื้อเรื่องมีอำนาจดลใจให้เกิดความรู้สึกนึกคิดและอารมณ์ต่างๆ มิใช่เป็นหนังสือที่ให้ความรู้เพียงอย่างเดียว ดังนั้น หนังสืออันเป็นตำราทางวิชาการ เช่น ตำราวิทยาศาสตร์ ตำราคณิตศาสตร์ เหล่านี้ไม่ถือว่าเป็นวรรณกรรม เพราะแต่งขึ้นจากวัตถุประสงค์เพื่อค้นคว้ารวบรวมความรู้ข้อมูลเป็นหมวดหมู่ ไม่ได้แต่งขึ้นโดยมุ่งเน้นถ้อยคำสละสลวย
        สื่อ วรรณกรรมจัดเป็นศิลปะทางมโนภาพ ผู้สร้างสรรค์วรรณกรรมแสดงออกโดยใช้ตัวอักษรเป็นสื่อสัญลักษณ์
        ลักษณะ วรรณกรรมแบ่งได้เป็น ๒ ลักษณะ คือ ร้อยแก้ว (Essay) เช่น นวนิยาย เรื่องสั้น และ ร้อยกรอง (Poetry) ซึ่งยังแบ่งย่อยไปตามลักษณะฉันทลักษณ์ เช่น โคลง ฉันท์ กาพย์ กลอน ฯลฯ เป็นต้น

 ๕. สถาปัตยกรรม (Architecture)
       หมายถึงสิ่งก่อสร้างซึ่งเน้นความงามหรือรูปแบบเฉพาะ ก็สามารถจัดอยู่ในงานทัศนศิลป์ได้เช่นกัน อาทิ อาคาร บ้านเรือน วัด โบสถ์ วิหาร สนามกีฬา และอนุสาวรีย์ เป็นต้น
        สื่อ วัสดุที่ใช้ในงานสถาปัตยกรรมมีมากมายหลายชนิด เช่น ไม้ ดิน อิฐ หิน ปูน เป็นต้น
        ลักษณะ งานสถาปัตยกรรมเป็นงานที่แสดงโครงสร้างมีการออกแบบ สร้าง คำนวณ ใช้วัสดุ เช่น การคิดคำนวณโครงสร้างรับน้ำหนักตัวอาคาร อีกทั้งต้องอาศัยงานตกแต่งเพื่อให้สมบูรณ์ทั้งภายนอก ภายใน โดยอาศัยหลักด้านประโยชน์ใช้สอย ให้สวยงาม คงทนถาวร และใช้วัสดุถูกต้องกับการสร้างและการตกแต่ง

 
     
   
อ้างอิงจาก ชาญณรงค์ พรรุ่งโรจน์, การวิจัยทางศิลปะ Research in Arts , สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ด่านสุทธาการพิมพ์, กรุงเทพ ๒๕๔๓. หน้า ๕-๑๑